Inspiratie

Bronbeek: budaya kita kaya?

Tijdens ons romantisch weekendje weg, zonder kinderen, is er even tijd voor cultuur. Op naar Bronbeek in Arnhem. Voormalig landgoed, nu museum over “ons” Nederlands Indië én een tehuis voor Oud-Militairen van de Nederlandse krijgsmacht en het voormalig Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL). 

Op de oprijlaan komen twee oudere heren in uniform voorzien van vele onderscheidingen, statig aangewandeld. Het verleden is hier heden. Ook in de koffiehoek zien we militairen maar dan in actieve dienst, naast een aantal bewoners. Opvallend vind ik dat de koffie wordt geserveerd door een Indonesische mevrouw. 

In Bronbeek wonen 50 oud-militairen En er is een wachtlijst, zo weet de receptionist ons te vertellen. Wonen in een museum. Of is het een museum in een tehuis? De hele dag lopen bewoners door het museum en dus door hun koloniale verleden in West-Indië. Op de achtergrond muziek van de gamelan naast de geluiden van kanonnen en granaten. Continu. Is dat louterend? Op mij zou het vooral traumatisch overkomen. Maar ik ken hun verleden ook niet echt.  

Ben al jaren verbonden met Indonesië via mijn schoonzus, die overigens meer weet van de geschiedenis van haar land als ik van mijn eigen stad. Daar zouden we ook eens een voorbeeld aan kunnen nemen. 

Dat we “er” flink hebben huisgehouden, weet ik wel. Destijds toen ik Jakarta bezocht, het voormalige Batavia, voelde ik al iets van plaatsvervangende schaamte. Zojuist lees ik in de krant dat men overigens op zoek is naar een nieuwe hoofdstad, deze bezwijkt bijna onder haar inwoners.   Maar dat terzijde, terug naar Bronbeek. 

We lopen langs het verhaal van Indië, ons Indië. Hoe Nederland voet aan wal zette in de zestiende eeuw en het land verloor in 1949.  Ik zou liever zeggen ”teruggaf aan haar rechtmatige eigenaar”.  

De geschiedenis wordt duidelijk verteld en zowel de Indische als de Nederlandse kant komen uitvoerig aan bod. Duidelijk wordt de Nederlandse drang tot verovering en economisch gewin en de “noodzakelijke verbetering” van Indië die volgens ons zo hard nodig was. Dat de KNIL, de heren van de thee, Max Havelaar maar ook de Japanners hun stempel op het land drukten, is pijnlijk duidelijk.  De reactie daarop tijdens de bersiap was ook niet mis. 

Want na de tweede wereldoorlog werd het nooit meer hetzelfde. De zwaar bevochten vrijheid bracht opnieuw gevangenschap, dit keer voor de Nederlanders, allochtoon én autochtoon. Zij mochten terugkeren naar Nederland maar aardden daar nooit meer volledig. Het verleden blijft voor helen nog het heden.  

Wat hebben we daar en op vele andere plekken allemaal uitgehaald als Nederland zijnde? Wie waren wij om te denken dat wij beschaving moesten brengen? Dat wij ons geloof en onze normen en waarden wilden opleggen? 

Onze verleden is ons verleden. En daar hoeven we zeker niet altijd trots op te zijn. We mogen het nooit vergeten en kunnen daar ook vandaag de dag nog steeds van leren. Musea als dit helpen daarbij. Ook Bronbeek zou een verplicht nummer moeten zijn voor iedere middelbare school.  Van verschillende culturen worden we alleen maar beter. Laten we de culturen vooral samenbrengen. 

Want: budaya kita kaya!*

*onze cultuur is rijk

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *