Bart Chabot Mijn vaders hand

‘Mijn vaders hand’van Bart Chabot is een boek dat diep raakt en je continu doet afvragen “waarom in hemelsnaam?” 

Chabot wilde dit boek niet schrijven. Niet over zijn jeugd. Alhoewel hij er in ieder interview wel aandacht aan gaf. Ronald Giphart overtuigde hem dit toch te doen. Als Chabot in het ziekenhuis kwam en denkt dat zijn laatste uur geslagen is, besluit hij zijn herinneringen op te schrijven. Bart, oudste van twee, krijgt al jong te horen dat hij beter niet geboren had kunnen worden. Zijn vader is streng en Bart ontmoet regelmatig diens hand. Zijn moeder kijkt toe en zijn zus maakt zich vooral onzichtbaar. Er hoeft maar iets kleins te gebeuren of zijn vader ontploft. De kleine Bart weet zich toch staande te houden maar bouwt een vluchtplaats voor als het echt niet meer gaat, dan zal hij daar gaan liggen en streven. Dat en het in de nacht kijken naar de sterren en de maan die speciaal voor hem komen, houdt hem overeind. 

Het boek komt als een mokerslag binnen maar tegelijkertijd is het ook niet te zwaar. Chabot vertelt via gebeurtenissen zijn jeugd en weet dit af te wisselen met het heden, zijn ziekenhuisopnames en keuzes die hij maakt. Het geeft bovendien een mooi tijdsbeeld mee. Uiteindelijke neemt Chabot afstand van zijn ouders, heeft geen contact meer ook niet met zijn zus en staat voor de keuze of hij zijn vader zal bezoeken als diens laatste uur geslagen is. Die keuze moet opnieuw gemaakt worden als zijn moeder deze aarde zal gaan verlaten. Schrijnend is het om te lezen dat familieleden hem niet meer willen zien omdat hij afstand nam, terwijl zij wisten welke vreselijke jeugd hij had. 

Tussen de regels door lees je hoe ook toen al het onderwijs niet weg kan met het gedrag van Chabot. In mijn ogen niet eens een heel vervelende knaap, gewoon een slimme jongen die vragen stelt bij de zin en onzin van opdrachten. Gelukkig is er een leraar, de pater, die dat ook ziet en voor hem opkomt. 

Al eerder las ik “Confettiregen” van Splinter Chabot, overigens ook een echte topper. Daar lees je nog wel een wat onervaren, jonge schrijfhand, meer het vertellen van hoe het zo was gegaan. In dit boek, herken je de auteur. Prachtige zinnen, soms metaforen maar zelden een cliché. 

Het boek raakt me diep. Ook om te zien, hoe anders Bart zelf terecht is gekomen en dat hij gelukkig in niets op zijn vader lijkt. Zelf een liefdevol gezin start, ik noemende het al het meest liefdevolle gezin van Nederland. 

‘Met verve had mijn vader getracht me te verwoesten. […] Ik had menig kerkhof bezocht waar ik mezelf begraven had zien liggen. Maar hij had mijn vermogen om mezelf tot leven te wekken danig onderschat. Wat me gered had, was mijn geloof in Sinterklaas. En in toverballen.’

Het is natuurlijk wel een keuze om de “vuile was” zo buiten te hangen en zo gedetailleerd te beschrijven. Nico Dijkshoorn ging hem voor. Tegelijkertijd denk ik dat dit boek mensen kan helpen die iets soortgelijks meemaakten. Zelf worstel ik ook nog met de vraag “wat deel ik wel en wat niet”. Aan het eind voelde ik vooral de behoefte Bart te mailen of te bellen en te zeggen “het was nooit jouw schuld!”.   

Een prachtig stuk vond ik dit (let op het is geen spoileralert maar geeft wel aan hoe Bart uiteindelijk omgaat met de relatie met zijn moeder. Mocht je dat nog niet willen weten, lees dan niet verder). 

“De kamer stolde: de serene rust, het schaarse meubilair, de opgehangen jassen aan de kapstok, en de tijd in de kamer. Veertig vijftig jaar onbegrip, lees en onmin lieten we in een ommezien achter ons. Dat we elkaar zo lang niet hadden gezien, deed er plotseling niet toe; daar hingen zware gordijnen voor, die afdekten wat doende afgedekt. Wat geweest was, lag op een veld ver hier vandaan, waar een enkel karkas nasmeulde. Onze kleine burgeroorlog was voorbij, haast zonder dat we er zelf erg in handden, al was de vrede nog niet getekend en bezegeld.” 

Bart Chabot – Mijn vaders hand. De Bezige Bij, Amsterdam, 412 blz. € 23,99.

Boek bestellen?

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *